วังสระปทุม กรุงเทพมหานคร : วันจันทร์ที่ ๒๓ มีนาคม ๒๕๖๙ เวลา ๙.๐๐ น. สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า   กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเป็นประธานในการประชุมคณะกรรมการมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริฯ ครั้งที่ ๑/๒๕๖๙ เพื่อรับทราบและพิจารณาผลการดำเนินงานของมูลนิธิฯ ในปี ๒๕๖๘ และแผนการดำเนินงานปี ๒๕๖๙

     สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้งโครงการเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริขึ้นเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๓๘ และจดทะเบียนจัดตั้งเป็นมูลนิธิในปี ๒๕๕๘  โดยให้มีพันธกิจในการนำเทคโนโลยีสารสนเทศ รวมทั้งวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอื่นไปลดความเหลื่อมล้ำของสังคม โดยมีกลุ่มเป้าหมายหลักในเบื้องต้น ๔ กลุ่มได้แก่ เด็กนักเรียนในชนบท ผู้พิการ เด็กเจ็บป่วยเรื้อรังในโรงพยาบาล ผู้ต้องขังและเยาวชนในสถานพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน

     การประชุมประจำปีครั้งที่ ๒/๒๕๖๙ ประกอบด้วยคณะกรรมการและที่ปรึกษามูลนิธิฯ จำนวน ๑๓  คน และผู้เข้าร่วมประชุม (ผู้บริหารหน่วยงานเครือข่าย) ร่วมประชุมทั้งออนไซต์และออนไลน์อีก ๘๐ คน รวมเป็น ๙๓ คน วาระการประชุมมีทั้งสิ้น ๖ วาระ (ประกอบด้วยวาระย่อย ๑๙ วาระ)

     ผลการดำเนินงานของมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริฯ ในปี ๒๕๖๘ ที่ที่ประชุมพิจารณาในวันนี้ มีตัวอย่างที่สำคัญ อาทิ

       ๑) การนำผลงานวิจัยเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ ๓ มิติแบบเคลื่อนย้ายได้ หรือ โมบิสแกน (MobiiScan) ซึ่งพัฒนาและสร้างขี้นในประเทศไทยไปใช้ช่วยวางแผนการผ่าตัดคนไข้ปากแหว่งเพดานโหว่

       ๒) การนำระบบผลิตพลังงานจากแสงอาทิตย์และระบบสื่อสารอินเทอร์เน็ตไปใช้ประโยชน์ในการเรียนการสอน พัฒนาคุณภาพชีวิต และอนุรักษ์วัฒนธรรมและความหลากหลายทางชีวภาพ ในโรงเรียนตชด. ในถิ่นทุรกันดารบริเวณพื้นที่ชายขอบในภาคเหนือและตะวันตก ๒๓ แห่ง โรงเรียนเหล่านี้ไม่มีระบบไฟฟ้าสายส่งและอินเทอร์เน็ตที่คนในเมืองใหญ่คุ้นเคยเข้าถึงมาก่อน

       ๓) การจัดหาน้ำอุปโภคบริโภค และการเกษตรสะอาดปราศจากมลพิษให้แก่โรงเรียนตชด.บ้านเทพภูเงิน อำเภอน้ำโสม จังหวัดอุดรธานีและชุมชนใกล้เคียงที่ประสบปัญหาแหล่งน้ำดิบปนเปื้อนมลพิษของสารเคมีกำจัดวัชพืชตลอดจนการเริ่มก่อสร้างถนนและติดตั้งไฟฟ้าสายส่งให้เข้าถึงโรงเรียนและชุมชน

       ๔) การให้ความช่วยเหลือคนพิการกรณีศึกษากว่า ๒๐ คน ให้สามารถดำรงชีวิตได้อย่างอิสระ และได้รับการศึกษาตามศักยภาพ บางคนปราศจากแขนขาตั้งแต่กำเนิดและไม่มีตอแขนที่จะต่อขาเทียมแขนเทียมได้

       ๕) การพัฒนาเยาวชนทั้งในชนบท และสถานพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน รวมถึงสามเณรในโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา ให้มีทักษะด้านคอมพิวเตอร์ และโค้ดดิ้ง สามารถนำความรู้ไปใช้ในการศึกษาต่อ ช่วยในการดำรงชีวิต และประกอบอาชีพ ได้

       ในปี ๒๕๖๘ มีหน่วยงานได้รับประโยชน์จากการเข้าร่วมโครงการ มากกว่า ๔๐๐ แห่ง ได้พัฒนาบุคลากรครู นักเรียน เยาวชนในสถานพินิจฯ คนพิการ และบุคลากรที่เกี่ยวข้อง รวมกว่า ๓,๖๐๐ คน  มีผลงานของนักเรียนและครูที่ปรึกษาที่เข้าร่วมโครงการได้รับรางวัลในการประกวดแข่งขันระดับประเทศ ๗๓ คน มีนักเรียน ม. ๖ ในโครงการฯ ได้นำผลงานที่ทำในโครงการของมูลนิธิฯ ประกอบการยื่นสมัครเข้าเรียนต่อระดับอุดมศึกษา  และได้รับการคัดเลือกให้เข้าเรียน ๗๖ คน และมีเด็กป่วยในโรงพยาบาลได้รับบริการในห้องเรียนคอมพิวเตอร์เพื่อเด็กป่วยฯ ในโรงพยาบาลทั่วประเทศ กว่า ๙๐ แห่ง จำนวนกว่า ๖๔,๐๐๐ คน  

       นอกจากทรงช่วยเหลือพสกนิกรชาวไทยแล้วยังทรงโปรดเกล้าฯ ให้ช่วยเหลือเพื่อนบ้านใกล้เคียงด้านการศึกษาด้วย ตัวอย่างเช่น การพระราชทานอุปกรณ์คอมพิวเตอร์พร้อมอาคารและอุปกรณ์ทดลองวิทยาศาสตร์ และทุนการศึกษาทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มนุษยศาสตร์ และภาษาศาสตร์ ให้แก่โรงเรียนวัฒนธรรมป้องกันความสงบ สปป. ลาว 

       ตลอดระยะเวลากว่า ๓๐ ปี มูลนิธิฯ ดำเนินงานสำเร็จลุล่วงด้วยดี ด้วยความร่วมมือจากพันธมิตรจำนวนมาก ทั้งภาครัฐ เอกชน มหาวิทยาลัย สถาบันวิจัย และมูลนิธิต่าง ๆ ทั้งในและต่างประเทศ ที่พร้อมสนับสนุนทั้งกำลังกาย กำลังใจ ความรู้ และทรัพยากร เพื่อสืบสานพระราชดำริในการนำวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมาช่วยเหลือประชาชนอย่างต่อเนื่อง

ภาพถ่ายพระราชทาน : https://psit.e-office.cloud/d/cb37c1d7

     วังสระปทุม กรุงเทพมหานคร วันจันทร์ที่ ๑๖ มีนาคม ๒๕๖๙ เวลา ๑๓.๐๐ น. สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเป็นประธานในการประชุมคณะกรรมการมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริฯ ครั้งที่ ๑/๒๕๖๙ เพื่อรับทราบและพิจารณาผลการดำเนินงานของมูลนิธิฯ ในปี ๒๕๖๘ และแผนการดำเนินงานปี ๒๕๖๙

     สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้งโครงการเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริขึ้นเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๓๘ และจดทะเบียนจัดตั้งเป็นมูลนิธิในปี ๒๕๕๘  โดยให้มีพันธกิจในการนำเทคโนโลยีสารสนเทศ รวมทั้งวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอื่นไปลดความเหลื่อมล้ำของสังคม โดยมีกลุ่มเป้าหมายหลักในเบื้องต้น ๔ กลุ่มได้แก่ เด็กนักเรียนในชนบท ผู้พิการ เด็กเจ็บป่วยเรื้อรังในโรงพยาบาล ผู้ต้องขังและเยาวชนในสถานพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน

     การประชุมคณะกรรมการมูลนิธิฯ ครั้งที่ ๑/๒๕๖๙ ประกอบด้วยคณะกรรมการและที่ปรึกษามูลนิธิฯ จำนวน ๑๕ คน และผู้เข้าร่วมประชุม ซึ่งประกอบด้วยผู้บริหารหน่วยงานเครือข่าย และนักวิจัยไทย เข้าร่วมประชุมทั้งออนไซต์และออนไลน์อีก ๕๐ คน รวมทั้งสิ้น ๖๕ คน โดยมีวาระการประชุมจำนวน ๔ วาระหลัก จำแนกเป็นวาระย่อยด้านวิทยาศาตร์และเทคโนโลยีซึ่งเป็นความร่วมมือกับนานาชาติ ๑๓ วาระ

ผลการดำเนินงานของมูลนิธิฯ ในปี ๒๕๖๘ มีตัวอย่างที่สาคัญ อาทิ

• การจัดกิจกรรมเฉลิมฉลองในโอกาสมหามงคลที่สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเจริญพระชนมายุ ๗๐ พรรษา ๒ เมษายน ๒๕๖๘ พร้อมทั้งร่วมเฉลิมฉลองในวาระครบรอบ ๕๐ ปีแห่งการสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่าง ประเทศไทย และ สาธารณรัฐประชาชนจีน ในปี ๒๕๖๘ โดยมูลนิธิฯ ได้จัดกิจกรรมสำคัญ ๒ กิจกรรม ได้แก่ การต้อนรับการมาเยือนไทยของเรือตัดน้ำแข็งเสว่หลง ๒ ระหว่างวันที่ ๑๙–๒๓ พฤษภาคม ๒๕๖๘ ณ ฐานทัพเรือสัตหีบ จังหวัดชลบุรี ซึ่งมีการจัดกิจกรรมรวม ๙ รายการ เพื่อส่งเสริมความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์และการสำรวจขั้วโลกระหว่างนักวิทยาศาสตร์ไทยและจีน ตลอดจนเผยแพร่ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ขั้วโลกสู่สาธารณชน และ การจัดประชุมวิชาการพิเศษเรื่องความร่วมมือไทย-จีนด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีตามพระราชดำริสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ระหว่างวันที่ ๑๑–๑๒ พฤศจิกายน ๒๕๖๘ ณ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงเป็นองค์ประธานเปิดการประชุม และเป็นองค์ปาฐกเกียรติยศ  ในหัวข้อ “Two Decades of Strategic Cooperation in Science and Technology between Thailand and China” ซึ่งกล่าวถึงความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีระหว่างไทยและจีนตามพระราชดำริ
• การพัฒนาเครื่องวัดอนุภาคพลังงานสูง (อิเล็กตรอน อัลฟา และโปรตอน) ภายใต้รังสีคอสมิคในอวกาศที่จะส่งขึ้นไปกับยานอวกาศฉางเอ๋อ-๗โคจรรอบดวงจันทร์ในเดือนสิงหาคมนี้เพื่อศึกษาผลกระทบระหว่าง โลก ดวงจันทร์ และดวงอาทิตย์อันเนื่องจากอนุภาคเหล่านี้ โครงการนี้เป็นความร่วมมือนำโดยสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ(องค์การมหาชน)ประเทศไทยกับองค์การบริหารอวกาศแห่งชาติจีนในโครงการจัดตั้งสถานีวิจัยนานาชาติบนดวงจันทร์ของประเทศจีน
• ส่งเสริมและสนับสนุนความร่วมมือด้านการวิจัยและพัฒนาของกรมแผนที่ทหารรวมทั้งการดำเนินงานของศูนย์ภูมิสารสนเทศสิรินธร ผ่านความร่วมมือระหว่างสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน)ประเทศไทย และ มหาวิทยาลัยอู่ฮั่น ประเทศจีน
• การพัฒนาระบบคาดการณ์สภาพอากาศในช่วงไม่เกินฤดูกาลสำหรับประเทศไทย ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ (องค์การมหาชน)ประเทศไทยและสถาบันฟิสิกส์บรรยากาศสังกัดแคส ของประเทศจีน
• ความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี และสถาบันวิจัยอลิส (ALICE) สังกัดเซิร์นของยุโรป เรื่องแรกเป็นการตรวจวัดความผิดปกติรวมทั้งแสดงภาพด้วยปัญญาประดิษฐ์ของระบบบันทึกเหตุการณ์ในคอมพิวเตอร์ซึ่งใช้เก็บข้อมูลการชนกันของอนุภาค เรื่องที่สองคือการพัฒนาระบบแชทบอทด้วยโมเดลภาษาขนาดใหญ่ร่วมกับแร็ก (Retrieval-Augmented Generation : RAG) เพื่อให้สามารถโต้ตอบและสืบค้นข้อมูลจากเอกสารทางเทคนิคด้วยภาษาธรรมชาติ

    นอกจากนี้ มูลนิธิฯ ยังได้ประสานให้เกิดความร่วมมืองานวิจัยและพัฒนาทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในหลายสาขา อาทิ ความร่วมมือด้านการวิจัยฟิสิกส์พลังงานสูงกับ CERN (เซิร์น) โครงการวิจัยขั้วโลกตามพระราชดำริ โครงการความร่วมมือไทย–ไอซ์คิวบ์ โครงการพัฒนานาฬิกาอะตอมเชิงแสงร่วมกับสิงคโปร์ โครงการภาคีวิศวกรรมชีวการแพทย์ โครงการพัฒนาระบบแปลภาษาอัตโนมัติไทย–จีน ตลอดจนโครงการคัดเลือกนักศึกษาไทยรับทุนการศึกษาระดับปริญญาโทและปริญญาเอก ณ สถาบันการศึกษาในต่างประเทศ และโครงการคัดเลือกผู้แทนเข้าร่วมกิจกรรมทางวิชาการระดับนานาชาติ เช่น การประชุมผู้ได้รับรางวัลโนเบล ณ เมืองลินเดา สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี และการประชุม Global Young Scientists Summit (GYSS) ณ สาธารณรัฐสิงคโปร์

     การทำงานของมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริฯ ดังกล่าวข้างต้นลุล่วงด้วยดี ภายใต้การทำงานร่วมกับพันธมิตรจำนวนมากจากหลากหลายหน่วยงาน ทั้งในและต่างประเทศ ก่อให้เกิดการพัฒนาองค๋ความรู้ การพัฒนาบุคลากร ประชาชนได้รับประโยชน์ ตลอดระยะเวลากว่า ๓๐ ปี ก็ด้วยความเลื่อมใสในพระบารมีของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสดุา ฯ สยามบรมราชกมุารี ที่ทรงมีพระเมตตาต่อปวงชนชาวไทย ทำให้บรรดาหน่วยงานภาครัฐ ทั้งระดับกระทรวง กรม กอง จังหวัด อำเภอ และตำบล รัฐวิสาหกิจ ภาคเอกชน มหาวิทยาลัย สถาบันวิจัย รวมทั้งมูลนิธิ ทั้งหลายต่างร่วมมือร่วมใจ ให้การสนับสนุน ทั้งกำลังกาย กำลังใจ ความรู้ สติปัญญาและกำลังทรัพย์ ในทุกโครงการของมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริฯ ตลอดมาจนถึงปัจจบุัน

ภาพถ่ายพระราชทาน : https://psit.e-office.cloud/d/e618d9f2

     สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จออก ณ วังสระปทุม พระราชทานพระราชวโรกาสให้ ศาสตราจารย์ไพรัช ธัชยพงษ์ กรรมการและเลขาธิการมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี นำ ศาสตราจารย์มรกต ตันติเจริญ ผู้แทนอธิการบดีมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี พร้อมด้วยคณะนักวิจัยในโครงการความร่วมมือไทย-จูลิช (Thai-Jülich) ตามพระราชดำริ เข้าเฝ้าทูลละอองพระบาท

     ในการนี้ คณะผู้เข้าเฝ้าฯ ได้ทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายผลิตภัณฑ์ชีวมวลจากสาหร่ายสไปรูลิน่า ซึ่งเป็นผลผลิตแห่งความสำเร็จที่ได้จากโครงการความร่วมมือไทย-จูลิช ตามพระราชดำริ

     วันที่ 25 พฤศจิกายน 2568 ณ โรงแรม ดิ แอทธินี โฮเทลแบงค็อก, อะ ลักซ์ชูรี คอลเล็คชั่น โฮเทล กรุงเทพมหานคร: สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงเป็นประธานในพิธีเปิดการประชุมวิชาการนานาชาติ เรื่อง “วิศวกรรมพื้นฟูสมรรถภาพและเทคโนโลยีสิ่งอำนวยความสะดวก” ครั้งที่ 18 The 18^th International Convention on Rehabilitation Engineering and Assistive Technology) หรือ i-CREATe 2025) จัดโดยมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ร่วมกับ กลุ่มความร่วมมือด้านวิศวกรรมฟื้นฟูสมรรถภาพและเทคโนโลยีสิ่งอำนวยความสะดวกแห่งเอเชีย (CREATe Asia)  กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดยสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) และมหาวิทยาลัยมหิดล วัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมและสร้างสรรค์นวัตกรรมที่ช่วยพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนพิการ ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีภาวะพึ่งพิง   โดยครั้งนี้เป็นครั้งที่ 5 ที่ประเทศไทยเป็นเจ้าภาพจัดงาน i-CREATe ครั้งที่เหลือ เป็นการเวียนไปจัดในประเทศหรือเขตเศรษฐกิจที่มีหน่วยงานที่เป็นสมาชิกของ CREATe Asia อยู่ อาทิ จีน สิงคโปร์ ญี่ปุ่น เป็นต้น

     งาน i-CREATe ถือเป็นเวทีสำคัญระดับภูมิภาคที่ขับเคลื่อนนวัตกรรมเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของคนพิการและผู้สูงอายุ โดยงานนี้จัดมาอย่างต่อเนื่องเป็นเวลากว่า 18 ปี มีจุดเริ่มต้นจากพระวิสัยทัศฯและพระราชดำริของ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ที่ทรงเล็งเห็นถึงประโยชน์ของการสร้างเครือข่ายในการทำงานและการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์จากผู้เชี่ยวชาญในด้านนี้ในต่างประเทศ โดยในช่วงริ่มต้น งาน i-CREATe จัดในประเทศไทยและสิงคโปร์ เวียนสลับกันเป็นเจ้าภาพ จนปัจจุบันได้เติบโตสู่เครือข่ายความร่วมมือระดับเอเชีย (CREATe Asia)  เป็นงานที่เป็นศูนย์รวมของบุคลากรทางการแพทย์ วิศวกร นักวิจัย ผู้ประกอบการ และนักศึกษาจากหลากหลายประเทศทั่วโลก รวมถึงมีผู้เชี่ยวชาญระดับโลกมาร่วมบรรยาย และจัดการประชุมเชิงปฏิบัติการ (workshop)  โดยงานปีนี้จัดขึ้นระหว่างวันที่ 24-26 พฤศจิกายน 2568 ณ โรงแรม ดิ แอทธินี โฮเทลแบงค็อก, อะ ลักซ์ชูรี คอลเล็คชั่น โฮเทล กรุงเทพ

     โอกาสนี้มีผู้ร่วมรับเสด็จฯ ประกอบด้วยศาสตราจารย์ ดร. ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม ศาสตราจารย์ ดร.ไพรัช ธัชยพงษ์ กรรมการและเลขาธิการมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี รศ. ดร.จักรกฤษณ์ ศุทธากรณ์ อดีตคณบดีคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล และ ผู้อำนวยการบริหาร ศูนย์เครือข่ายวิจัยประยุกต์ทางเทคโนโลยีหุ่นยนต์และชีวการแพทย์ (BART LAB) ประธานกรรมการจัดงาน (General Chair) i-CREATE 2025 นายฐาปน สิริวัฒนภักดี ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ไทยเบฟเวอเรจ จำกัด (มหาชน) ศาสตราจารย์ ดร.ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ศาสตราจารย์ นายแพทย์ปิยะมิตร ศรีธรา อธิการบดีมหาวิทยาลัยมหิดล ดร.ศรัณย์ สัมฤทธิ์เดชขจร ประธานกลุ่มความร่วมมือวิศวกรรมฟื้นฟูสมรรถภาพและเทคโนโลยีสิ่งอำนวยความสะดวกแห่งเอเชีย และ Prof. Hongliu Yu ว่าที่ประธานกลุ่มความร่วมมือวิศวกรรมฟื้นฟูสมรรถภาพและเทคโนโลยีสิ่งอำนวยความสะดวกแห่งเอเชีย และ General Co-Chair งานi-CREATe 2025  เนื้อหาของการประชุมฯ มุ่งเน้นการสร้างสรรค์นวัตกรรมและเทคโนโลยีเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของกลุ่มคนพิการ ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีภาวะพึ่งพิง ซึ่งสอดคล้องกับพระราชดำริของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี  ที่ทรงให้ความสำคัญกับการประยุกต์ใช้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เพื่อส่งเสริมให้เกิดการมีส่วนร่วมอย่างเต็มรูปแบบ เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของคนพิการและผู้สูงอายุ

     ศาสตราจารย์ ดร.ไพรัช ธัชยพงษ์ กรรมการและเลขาธิการมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริฯ และประธานกรรมการอำนวยการจัดงานประชุมวิชาการนานาชาติ i-CREATe 2025 กล่าวว่า  “การจัดการประชุม i-CREATe 2025 ครั้งที่ 18 นี้ นับเป็นโอกาสอันเป็นมงคลยิ่ง เนื่องจากจัดขึ้นในวาระการเฉลิมฉลองในโอกาสสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารีทรงเจริญพระชนมายุ 70 พรรษา พ.ศ. 2568 โดยเป็นความร่วมมือของ 4 หน่วยงานหลัก ภายใต้หัวข้อ “Empowering Lives: Human-Centered Innovation in Health, Wellness, Aging, and Abilities” เพื่อส่งเสริมงานวิจัยและพัฒนานวัตกรรมที่จะช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้พิการและผู้สูงอายุในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก กิจกรรมสำคัญในงานประกอบด้วย การบรรยายปาฐกถาพิเศษและการนำเสนอผลงานวิชาการ การอบรมเชิงปฏิบัติการ การประกวดสิ่งประดิษฐ์สำหรับคนพิการและผู้สูงอายุระดับนานาชาติ (Global Student Innovation Challenge: gSIC) และนิทรรศการเทคโนโลยและนวัตกรรมที่เกี่ยวข้อง จากภาครัฐและภาคเอกชน”

     ศาสตราจารย์ ดร.ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ผู้อำนวยการ สวทช. กล่าวว่า “การประกวดสิ่งประดิษฐ์สำหรับคนพิการและผู้สูงอายุฯ ในปีนี้ มีนักศึกษาที่ได้รับรางวัลชนะเลิศ ด้านนวัตกรรมการออกแบบ และ ด้านเทคโนโลยี จำนวน 11 ราย และ 18 ราย ตามลำดับ ได้รับพระราชทานรางวัลจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี”  

     โครงการประกวดแข่งขัน  – gSIC เป็นเวที สำคัญต่อสังคมผู้สูงอายุและคนพิการ ไม่ใช่เพียงการแข่งขันเพื่อชิงรางวัล แต่มีเป้าหมายหลักในการลดช่องว่างการเข้าถึงเทคโนโลยี โดยผลงานมุ่งเน้นการแก้ปัญหาที่ผู้สูงอายุและคนพิการต้องเผชิญในชีวิตประจำวัน อาทิ อุปกรณ์ช่วยเคลื่อนย้ายผู้ป่วยที่ลดภาระผู้ดูแล เทคโนโลยีสื่อสารทางเลือกสำหรับผู้ป่วยติดเตียง หรืออุปกรณ์ฟื้นฟูสมรรถภาพที่สามารถทำกายภาพบำบัดได้เองที่บ้าน โดยปีนี้มีทีมเยาวชนเสนอผลงานเข้าร่วมกว่า 25 ทีม จาก 8 เขตเศรษฐกิจ ได้แก่ จีน จีนไทเป อินโดนีเซีย สิงคโปร์ ออสเตรเลีย อียิปต์ สาธารณรัฐเกาหลี และไทย แบ่งการประกวดออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่ ประเภทผลงานด้านการออกแบบนวัตกรรมสำหรับคนพิการและผู้สูงอายุ (Design Category) และประเภทผลงานด้านเทคโนโลยีสิ่งประดิษฐ์สำหรับคนพิการและผู้สูงอายุ (Technology Category) 

     รศ. ดร.จักรกฤษณ์ ศุทธากรณ์ ประธานกรรมการจัดงาน i-CREATe 2025 กล่าวว่า “งาน i-CREATe 2025 ได้รับการสนับสนุนทางเทคนิคจากสถาบันวิศวกรไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ (IEEE), สมาคมสถาบันวิศวกรไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์แห่งประเทศไทย (IEEE Thailand Section) และสมาคม IEEE Robotics and Automation Society Thailand Chapter) หรือ IEEE Thailand Section ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนความรู้และผลงานวิจัยในสาขาหุ่นยนต์และระบบอัตโนมัติ ซึ่งบทความวิจัยที่ผ่านการพิจารณาจาก i-CREATe จะถูกตีพิมพ์ใน IEEE Xplore® Digital Library ซึ่งเป็นคลังข้อมูลทางวิชาการและเทคโนโลยีชั้นนำระดับสากล สร้างประโยชน์และเป็นแหล่งอ้างอิงสำคัญสำหรับนักวิจัยและนักพัฒนาทั่วโลก และเพื่อขยายขอบเขตทางวิชาการและส่งเสริมการทำงานร่วมกันแบบสหวิทยาการ ตลอดจนขับเคลื่อนการสร้างสรรค์นวัตกรรม สู่สังคมที่เท่าเทียมและยั่งยืน 

     นอกจากนี้การจัดงาน i-CREATe ปีนี้ ได้รวมกิจกรรมสำคัญ 2 กิจกรรม ไว้ในส่วนของการประชุมวิชาการ คือ การประชุมวิชาการหุ่นยนต์ทางการแพทย์ขั้นสูงนานาชาติครั้งที่ 3 และการประชุมวิชาการนานาชาติ ครั้งที่ 5 ด้านวิศวกรรมชีวการแพทย์ วัตถุประสงค์เพื่อขยายขอบเขตของหัวข้อและการอภิปรายในสาขาวิศวกรรมฟื้นฟูสมรรถภาพ เทคโนโลยีช่วยเหลือ หุ่นยนต์ และวิศวกรรมชีวการแพทย์”

     Prof.Hongliu Yu ว่าที่ประธานกลุ่มความร่วมมือ CREATe Asia  และ General Co-Chair งาน i-CREATe 2025 กล่าวว่า  “ตลอดระยะเวลากว่า 18 ปี i-CREATe ได้ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางความร่วมมือระดับโลกด้านเทคโนโลยีเพื่อผู้พิการ การประชุมในปีนี้จึงเป็นเวทีสำคัญที่ผู้นำทางวิชาการและภาคอุตสาหกรรมจะได้ร่วมกันสำรวจความก้าวหน้าอันล้ำสมัย ทั้งในด้านหุ่นยนต์ทางการแพทย์และวิศวกรรมชีวการแพทย์ โดยมุ่งเน้นการประยุกต์ใช้ AI และเทคโนโลยีอุปกรณ์สวมใส่ (AI Wearable Technology) เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิต และส่งเสริมความร่วมมือระหว่างประเทศ ในการพัฒนาแนวทางแก้ไขปัญหาทางด้านเทคโนโลยีแบบองค์รวม”

ภาพถ่ายพระราชทาน ; https://psit.e-office.cloud/d/d7f9e9e2

ผู้ที่สนใจสามารถดูรายละเอียดงาน i-CREATe 2025 ได้ที่ www.icreateasia.com

     วังสระปทุม: วันเสาร์ที่ ๑๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๘ เวลา ๑๗.๓๐ น. สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี พระราชทานพระราชวโรกาสให้ ศาสตราจารย์ไพรัช ธัชยพงษ์ กรรมการและเลขาธิการมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริฯ นำคณะผู้บริหารและนักฟิสิกส์พลังงานสูงจากองค์การวิจัยนิวเคลียร์ยุโรป (CERN: The European Organization for Nuclear Research) เข้าเฝ้าฯ ได้แก่ Prof. Giovanni De Lellis Spokesperson ของความร่วมมือ Scattering and Neutrino Detector at the Large Hadron Collider (SND@LHC), Prof. Albert De Roeck นักวิจัยอาวุโสและหัวหน้ากลุ่มนิวทริโน, และ Prof. Emmanuel Tsesmelis รองหัวหน้าฝ่ายความร่วมมือนานาชาติของ CERN พร้อมด้วยผู้บริหารและนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่และจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยที่มีบทบาทร่วมกับ CERN ในโครงการ SND@LHC

     CERN หรือองค์การวิจัยนิวเคลียร์ยุโรป เป็นศูนย์วิจัยฟิสิกส์อนุภาคที่ใหญ่ที่สุดในโลก ทำการทดลองเพื่อศึกษาส่วนประกอบที่เล็กที่สุดของสสาร ซึ่งเรียกกันว่า “ฟิสิกส์พลังงานสูง” ความร่วมมือระหว่างประเทศไทยกับ CERN เริ่มต้นขึ้นเมื่อสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ เสด็จเยือน CERN เป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. ๒๕๔๓ และได้พัฒนาอย่างต่อเนื่อง จนถึงวันที่ ๑๓ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๑ ที่มีการลงนามข้อตกลงความร่วมมือนานาชาติ (International Collaboration Agreement) ระหว่างราชอาณาจักรไทยและ CERN โดยมีพระองค์ท่านทรงเป็นองค์ประธานในพิธี ณ วังสระปทุม

     มูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริฯ ได้รับสนองพระราชดำริให้ทำหน้าที่เป็นหน่วยงานหลักในการประสานความร่วมมือไทย–เซิร์น ร่วมกับมหาวิทยาลัยและสถาบันวิจัยชั้นนำของประเทศ อาทิ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน และสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ ความร่วมมือนี้ดำเนินต่อเนื่องมากว่าสองทศวรรษ และยังคงขยายตัวอย่างต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน

      ความร่วมมือด้านล่าสุดของไทยกับ CERN คือการเข้าร่วมโครงการ SND@LHC ซึ่งมุ่งตรวจวัด “นิวทริโน” อนุภาคที่มีมวลเล็กมากและไม่ค่อยมีปฏิกิริยากับสสาร จึงตรวจจับได้ยาก เครื่องตรวจวัดนี้ถูกติดตั้งในตำแหน่งพิเศษที่ใกล้ทิศทางการพุ่งออกไปข้างหน้าของอนุภาคจากการชนใน LHC หรือที่เรียกว่า forward region พื้นที่ดังกล่าวมีความสำคัญเพราะเป็นทิศทางที่อนุภาคพลังงานสูงส่วนใหญ่พุ่งออกไป แต่ไม่ครอบคลุมด้วยเครื่องตรวจหลักที่ทำหน้าที่เก็บข้อมูลรอบจุดชน การติดตั้ง SND@LHC จึงเปรียบเสมือนการ “เปิดหน้าต่างใหม่” ให้แก่วงการวิทยาศาสตร์ ช่วยเพิ่มขอบเขตความเข้าใจทั้งด้านฟิสิกส์นิวทริโนและจักรวาลวิทยา

     ในการเข้าร่วมครั้งนี้ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ได้รับการรับรองให้เป็นสมาชิกเต็มรูปแบบ (Full Member) โดยมี รองศาสตราจารย์ ดร.วราภรณ์ นันทิยกุล เป็น Team Leader ของสถาบัน ขณะที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเข้าร่วมในฐานะสมาชิกสมทบ (Associate Member) โดยมี ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชญานิษฐ์ อัศวตั้งตระกูลดี เป็น Team Leader ของสถาบัน นอกจากนี้ เมื่อวันที่ ๑๘ มีนาคม พ.ศ.๒๕๖๗ ได้มีการลงนาม Addendum No. 3 to the Memorandum of Understanding for the SND@LHC Experiment ระหว่าง SND@LHC Collaboration และภาควิชาฟิสิกส์และวัสดุศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เพื่อรับรองสถานะการเข้าร่วมของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่อย่างเป็นทางการในฐานะ สถาบันความร่วมมือ (Collaborating Institution) โดยมีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านด้านการพัฒนาซอฟต์แวร์และการวิเคราะห์ข้อมูล

      นอกจากการมีส่วนร่วมในงานวิจัยหลักแล้ว การพัฒนาบุคลากรและเยาวชนรุ่นใหม่ก็เป็นอีกหนึ่งหัวใจสำคัญของความร่วมมือ นักศึกษาปริญญาเอกจากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ นายพิทยา อภิวัฒนกุล ได้ทำวิจัยระดับปริญญาเอกร่วมกับโครงการ SND@LHC พร้อมทั้งปฏิบัติหน้าที่ดูแลเครื่องตรวจวัด (take shift) และได้นำเสนอผลงานต่อที่ประชุมใหญ่ของความร่วมมือเมื่อเดือนกันยายน พ.ศ. ๒๕๖๗ ขณะเดียวกัน นักศึกษาระดับปริญญาตรีจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยก็ได้เข้าร่วมการวิจัยและปฏิบัติหน้าที่ดูแลเครื่องตรวจวัดเช่นกัน ประสบการณ์เหล่านี้เป็นการเรียนรู้ที่มีคุณค่ายิ่ง ช่วยเสริมทักษะการทำงานในสภาพแวดล้อมการวิจัยระดับนานาชาติ และสร้างแรงบันดาลใจให้เยาวชนก้าวสู่เส้นทางนักวิทยาศาสตร์

     การที่นักศึกษาจากทั้งมหาวิทยาลัยเชียงใหม่และจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้เข้ามามีบทบาทอย่างจริงจังในโครงการ SND@LHC ไม่เพียงสะท้อนศักยภาพของบุคลากรรุ่นใหม่ของไทย แต่ยังเป็นการวางรากฐานสำคัญในการ พัฒนาบุคลากรและเยาวชนรุ่นใหม่ให้เข้ามามีบทบาทในงานวิจัยด้านนิวทริโนมากขึ้น อันจะนำไปสู่ความต่อเนื่องและความแข็งแกร่งของการมีส่วนร่วมของไทยในโครงการวิจัยขนาดใหญ่ในอนาคต อาทิ High Luminosity LHC และ Future Circular Collider (FCC) Feasibility Study ซึ่งจะเปิดโอกาสให้นักวิจัยรุ่นใหม่ของไทยได้ยืนหยัดอย่างมั่นคงบนเวทีวิจัยระดับโลก

ภาพถ่ายพระราชทาน : https://psit.e-office.cloud/d/879c2f21