วังสระปทุม กรุงเทพมหานคร วันจันทร์ที่ ๑๖ มีนาคม ๒๕๖๙ เวลา ๑๓.๐๐ น. สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเป็นประธานในการประชุมคณะกรรมการมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริฯ ครั้งที่ ๑/๒๕๖๙ เพื่อรับทราบและพิจารณาผลการดำเนินงานของมูลนิธิฯ ในปี ๒๕๖๘ และแผนการดำเนินงานปี ๒๕๖๙

     สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้งโครงการเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริขึ้นเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๓๘ และจดทะเบียนจัดตั้งเป็นมูลนิธิในปี ๒๕๕๘  โดยให้มีพันธกิจในการนำเทคโนโลยีสารสนเทศ รวมทั้งวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอื่นไปลดความเหลื่อมล้ำของสังคม โดยมีกลุ่มเป้าหมายหลักในเบื้องต้น ๔ กลุ่มได้แก่ เด็กนักเรียนในชนบท ผู้พิการ เด็กเจ็บป่วยเรื้อรังในโรงพยาบาล ผู้ต้องขังและเยาวชนในสถานพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน

     การประชุมคณะกรรมการมูลนิธิฯ ครั้งที่ ๑/๒๕๖๙ ประกอบด้วยคณะกรรมการและที่ปรึกษามูลนิธิฯ จำนวน ๑๕ คน และผู้เข้าร่วมประชุม ซึ่งประกอบด้วยผู้บริหารหน่วยงานเครือข่าย และนักวิจัยไทย เข้าร่วมประชุมทั้งออนไซต์และออนไลน์อีก ๕๐ คน รวมทั้งสิ้น ๖๕ คน โดยมีวาระการประชุมจำนวน ๔ วาระหลัก จำแนกเป็นวาระย่อยด้านวิทยาศาตร์และเทคโนโลยีซึ่งเป็นความร่วมมือกับนานาชาติ ๑๓ วาระ

ผลการดำเนินงานของมูลนิธิฯ ในปี ๒๕๖๘ มีตัวอย่างที่สาคัญ อาทิ

• การจัดกิจกรรมเฉลิมฉลองในโอกาสมหามงคลที่สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเจริญพระชนมายุ ๗๐ พรรษา ๒ เมษายน ๒๕๖๘ พร้อมทั้งร่วมเฉลิมฉลองในวาระครบรอบ ๕๐ ปีแห่งการสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่าง ประเทศไทย และ สาธารณรัฐประชาชนจีน ในปี ๒๕๖๘ โดยมูลนิธิฯ ได้จัดกิจกรรมสำคัญ ๒ กิจกรรม ได้แก่ การต้อนรับการมาเยือนไทยของเรือตัดน้ำแข็งเสว่หลง ๒ ระหว่างวันที่ ๑๙–๒๓ พฤษภาคม ๒๕๖๘ ณ ฐานทัพเรือสัตหีบ จังหวัดชลบุรี ซึ่งมีการจัดกิจกรรมรวม ๙ รายการ เพื่อส่งเสริมความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์และการสำรวจขั้วโลกระหว่างนักวิทยาศาสตร์ไทยและจีน ตลอดจนเผยแพร่ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ขั้วโลกสู่สาธารณชน และ การจัดประชุมวิชาการพิเศษเรื่องความร่วมมือไทย-จีนด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีตามพระราชดำริสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ระหว่างวันที่ ๑๑–๑๒ พฤศจิกายน ๒๕๖๘ ณ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงเป็นองค์ประธานเปิดการประชุม และเป็นองค์ปาฐกเกียรติยศ  ในหัวข้อ “Two Decades of Strategic Cooperation in Science and Technology between Thailand and China” ซึ่งกล่าวถึงความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีระหว่างไทยและจีนตามพระราชดำริ
• การพัฒนาเครื่องวัดอนุภาคพลังงานสูง (อิเล็กตรอน อัลฟา และโปรตอน) ภายใต้รังสีคอสมิคในอวกาศที่จะส่งขึ้นไปกับยานอวกาศฉางเอ๋อ-๗โคจรรอบดวงจันทร์ในเดือนสิงหาคมนี้เพื่อศึกษาผลกระทบระหว่าง โลก ดวงจันทร์ และดวงอาทิตย์อันเนื่องจากอนุภาคเหล่านี้ โครงการนี้เป็นความร่วมมือนำโดยสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ(องค์การมหาชน)ประเทศไทยกับองค์การบริหารอวกาศแห่งชาติจีนในโครงการจัดตั้งสถานีวิจัยนานาชาติบนดวงจันทร์ของประเทศจีน
• ส่งเสริมและสนับสนุนความร่วมมือด้านการวิจัยและพัฒนาของกรมแผนที่ทหารรวมทั้งการดำเนินงานของศูนย์ภูมิสารสนเทศสิรินธร ผ่านความร่วมมือระหว่างสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน)ประเทศไทย และ มหาวิทยาลัยอู่ฮั่น ประเทศจีน
• การพัฒนาระบบคาดการณ์สภาพอากาศในช่วงไม่เกินฤดูกาลสำหรับประเทศไทย ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ (องค์การมหาชน)ประเทศไทยและสถาบันฟิสิกส์บรรยากาศสังกัดแคส ของประเทศจีน
• ความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี และสถาบันวิจัยอลิส (ALICE) สังกัดเซิร์นของยุโรป เรื่องแรกเป็นการตรวจวัดความผิดปกติรวมทั้งแสดงภาพด้วยปัญญาประดิษฐ์ของระบบบันทึกเหตุการณ์ในคอมพิวเตอร์ซึ่งใช้เก็บข้อมูลการชนกันของอนุภาค เรื่องที่สองคือการพัฒนาระบบแชทบอทด้วยโมเดลภาษาขนาดใหญ่ร่วมกับแร็ก (Retrieval-Augmented Generation : RAG) เพื่อให้สามารถโต้ตอบและสืบค้นข้อมูลจากเอกสารทางเทคนิคด้วยภาษาธรรมชาติ

    นอกจากนี้ มูลนิธิฯ ยังได้ประสานให้เกิดความร่วมมืองานวิจัยและพัฒนาทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในหลายสาขา อาทิ ความร่วมมือด้านการวิจัยฟิสิกส์พลังงานสูงกับ CERN (เซิร์น) โครงการวิจัยขั้วโลกตามพระราชดำริ โครงการความร่วมมือไทย–ไอซ์คิวบ์ โครงการพัฒนานาฬิกาอะตอมเชิงแสงร่วมกับสิงคโปร์ โครงการภาคีวิศวกรรมชีวการแพทย์ โครงการพัฒนาระบบแปลภาษาอัตโนมัติไทย–จีน ตลอดจนโครงการคัดเลือกนักศึกษาไทยรับทุนการศึกษาระดับปริญญาโทและปริญญาเอก ณ สถาบันการศึกษาในต่างประเทศ และโครงการคัดเลือกผู้แทนเข้าร่วมกิจกรรมทางวิชาการระดับนานาชาติ เช่น การประชุมผู้ได้รับรางวัลโนเบล ณ เมืองลินเดา สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี และการประชุม Global Young Scientists Summit (GYSS) ณ สาธารณรัฐสิงคโปร์

     การทำงานของมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริฯ ดังกล่าวข้างต้นลุล่วงด้วยดี ภายใต้การทำงานร่วมกับพันธมิตรจำนวนมากจากหลากหลายหน่วยงาน ทั้งในและต่างประเทศ ก่อให้เกิดการพัฒนาองค๋ความรู้ การพัฒนาบุคลากร ประชาชนได้รับประโยชน์ ตลอดระยะเวลากว่า ๓๐ ปี ก็ด้วยความเลื่อมใสในพระบารมีของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสดุา ฯ สยามบรมราชกมุารี ที่ทรงมีพระเมตตาต่อปวงชนชาวไทย ทำให้บรรดาหน่วยงานภาครัฐ ทั้งระดับกระทรวง กรม กอง จังหวัด อำเภอ และตำบล รัฐวิสาหกิจ ภาคเอกชน มหาวิทยาลัย สถาบันวิจัย รวมทั้งมูลนิธิ ทั้งหลายต่างร่วมมือร่วมใจ ให้การสนับสนุน ทั้งกำลังกาย กำลังใจ ความรู้ สติปัญญาและกำลังทรัพย์ ในทุกโครงการของมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริฯ ตลอดมาจนถึงปัจจบุัน

     วังสระปทุม กทม. วันที่ 10 มีนาคม 2568 เวลา 9:00 น. สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารีทรงเป็นประธานการประชุมประจำปี 2568 ครั้งที่ 1 ของคณะกรรมการมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เพื่อรับทราบและพิจารณาผลการดำเนินงานปี 2567 และแผนดำเนินงานปี 2568

     สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้งโครงการเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริฯ ขึ้นเมื่อพ.ศ. 2538 และจดทะเบียนจัดตั้งเป็นมูลนิธิในปี 2558 ให้มีพันธกิจในการนำเทคโนโลยีสารสนเทศ รวมทั้งวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอื่นไปลดความเหลื่อมล้ำของสังคม โดยมีกลุ่มเป้าหมายหลักในเบื้องต้น 4 กลุ่มได้แก่ เด็กนักเรียนในชนบท ผู้พิการ เด็กเจ็บป่วยเรื้อรังในโรงพยาบาล ผู้ต้องขังและเยาวชนในสถานพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน

     การประชุมประจำปีครั้งที่ 1/2568 ประกอบด้วยคณะกรรมการและที่ปรึกษามูลนิธิฯ จำนวน 14 คน และผู้เข้าร่วมประชุม (ผู้บริหารหน่วยงานเครือข่าย และนักวิจัยไทย) ร่วมประชุมทั้งออนไซต์และออนไลน์อีก 50 คน รวมเป็น 64 คน วาระการประชุมมีทั้งสิ้น 4 วาระ (ประกอบด้วยวาระย่อย 13 วาระ)

     ผลการดำเนินงานของมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริฯ ในปี 2567 มีตัวอย่างที่สาคัญ อาทิ (1) การจัดตั้งสถานีวิจัยนานาชาติบนดวงจันทร์ ที่ดำเนินการโดยสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ ร่วมกับองค์การบริหารกิจการอวกาศของจีน เพื่อพัฒนาเครื่องวัดอนุภาคพลังงานสูง ได้แก่ อิเล็กตรอน อัลฟา และโปรตอน ภายใต้รังสืคอสมิคในอวกาศ และศึกษาผลกระทบระหว่างโลก ดวงจันทร์ และดวงอาทิตย์ เนื่องมาจากอนุภาคเหล่านี้ ปัจจุบันอยู่ระหว่างการพัฒนาต้นแบบนำส่ง สอบเทียบ พร้อมทดสอบในสภาวะอวกาศเหมือนดวงจันทร์ และความเข้ากันได้กับอวกาศยานฉางเอ๋อ 7 ของจีน  (2) การสร้างเครื่อเร่งอนุภาคเชิงเส้นเพื่อฉายรังสีเอ๊กซ์ผลไม้ ดำเนินการโดยสถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน ปัจจุบันอยู่ระหว่างการทดสอบฉายรังสีเอ๊กซ์กับผลไม้เพื่อการปลอดเชื้อและเปรียบเทียบผลกับการฉายรังสีด้วยเครื่องนำเข้าจากต่างประเทศ เป้าหมายคือให้มีปริมาณรังสีที่เหมาะสมในการกำจัดเชื้อโรค และยังคงรักษาคุณค่าทางโภชนาการ และการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพอยู่ในเกณฑ์ที่รับได้สาหรับการบริโภค ด้วยเทคโนโลยีที่พัฒนาขึ้นในประเทศ (3) การติดตั้งเครืองไซโคลตรอนผลิตเภสัชภัณฑ์รังสี ดำเนินการโดยสถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ เป็นเครืองเร่งอนุภาคชนิดหนึ่ง ใช้เร่งอนุภาคมีประจุ เช่นโปรตอน ให้มีพลังงานสูงขึ้น ในเส้นทางวงกลม ใช้ผลิตไอโซโทปที่ไม่เสถึยร จากไอโซโทปที่เสถียร เพื่อประโยชน์ทางการแพทย์ และเป็นการเพิ่มโอกาสการเข้าถึงยาของผู้ป่วยอีกด้วย  (4) การสร้างระบบนาฬิกาอะตอมเชิงแสง ดำเนินการโดยสถาบันมาตรวิทยาแห่งชาติ ซึ่งมีความแม่นยำประมาณ 10^-16 วินาทีต่อวินาที่ มีความสำคัญ เพราะนาฬิกาที่มีความแม่นยำ จะทำให้โครงสร้างพื้นฐานด้านเวลาของประเทศดีขึ้น ซึ่งจะเป็นรากฐานที่สำคัญของระบบดิจิทัลของประเทศด้วย  (5) การจัดตั้งสถานีรับสัญญาณภาพถ่ายดาวเทียมของจีน ณ อุทยานรังสรรค์นวัตกรรมอวกาศ อ. ศรีราชา จ. ชลบุรี ดำเนินการโดยสถาบันเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ ซึ่งจะทำให้ประเทศไทยมีภาพถ่ายดาวเทียมรายละเอียดสูง สำหรับใช้ในภารกิจต่างๆ โดยเฉพาะในช่วงเกิดภัยพิบัติในประเทศ ได้อย่างรวดเร็วและทันท่วงที

     นอกจากนี้ ที่ประชุมยังได้รับทราบความก้าวหน้าของการดำเนินงานในอีกหลายโครงการ อาทิ โครงการภาคีวิศวกรรมชีวการแพทย์ โครงการความร่วมมือพัฒนาระบบแปลภาษาอัตโนมัติ ไทย-จีน จีน-ไทย กับสภาวิทยาศาสตร์แห่งชาติจีน โครงการคัดเลือกผู้รับทุนไปศึกษาระดับปริญญาโทและปริญญาเอก ณ สถาบันในต่างประเทศ ที่ทูลเกล้าฯ ถวายทุนการศึกษา แด่สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เพื่อพระราชทานแก่นักศึกษาจากประเทศไทย  โครงการวิจัยขั้วโลกตามพระราชดำริฯ ซึ่งในปีนี้จะมีกิจกรรมสำคัญ ได้แก่การต้อนรับการมาเยือนประเทศไทยของเรือตัดน้ำแข็งเสว่หลง 2 (Xuelong 2) ในช่วงระหว่างวันที่ 19-23 พฤษภาคม หลังจากเรือเสร็จสิ้นภารกิจการสำรวจทวีปแอนตาร์กติก และจะเดินทางกลับประเทศจีน ซึ่งจะมีการจัดกิจกรรมเยี่ยมชมเรือ การจัดสัมมนาและนิทรรศการ เป็นต้น โดยเป็นกิจกรรมเพื่อเฉลิมพระเกียรติ  สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเจริญพระชนมายุ 70 พรรษา 2 เมษายน 2568 และร่วมฉลองในโอกาสครบรอบความสัมพันธ์ ไทย-จีน 50 ปี ในปี 2568 อีกด้วย

     การทำงานของมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริฯ ดังกล่าวข้างต้นลุล่วงด้วยดี ภายใต้การทำงานร่วมกับพันธมิตรจำนวนมากจากหลากหลายหน่วยงาน ทั้งในประเทศและต่างประเทศ ก่อให้เกิดการพัฒนาองค๋ความรู้ การพัฒนาบุคลากร ประชาชนได้รับประโยชน์ ตลอดระยะเวลาเกือบ 30 ปี ก็ด้วยความเลื่อมใสในพระบารมีของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสดุา ฯ สยามบรมราชกมุารี ที่ทรงมีพระเมตตาต่อปวงชนชาวไทย ทำให้บรรดาหน่วยงานภาครัฐ ทั้งระดับกระทรวง กรม กอง จังหวัด อำเภอ และตำบล รัฐวิสาหกิจ ภาคเอกชน มหาวิทยาลัย สถาบันวิจัย รวมทั้งมูลนิธิ ทั้งหลายต่างร่วมมือร่วมใจ ให้การสนับสนุน ทั้งกำลังกาย กำลังใจ ความรู้ สติปัญญาและกำลังทรัพย์ ในทุกโครงการของมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริฯ ตลอดมาจนถึงปัจจบุัน

ภาพถ่ายพระราชทาน :  https://psit.e-office.cloud/d/02f319b7

      วังสระปทุม กทม. วันที่ 5 มีนาคม 2567 เวลา 9:00 น. สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารีทรงเป็นประธานการประชุมประจำปี 2567 ครั้งที่ 1 ของคณะกรรมการมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาสยามบรมราชกุมารี

          สืบเนื่องจากที่สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารีทรงเจริญสัมพันธไมตรีด้านวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีและการพัฒนากำลังคนระหว่างประเทศไทยและนานาประเทศมาตลอดกว่า 20 ปีที่ผ่านมา  ความสัมพันธ์ดังกล่าวทำให้เกิดโครงการตามพระราชดำริฯ แนวหน้าที่เป็นความร่วมมือระหว่างนักวิจัยในสถาบันวิจัยและมหาวิทยาลัยของไทยและนานาชาติทั้งในเอเซีย จีน ยุโรป สหรัฐอเมริกา รัสเซีย แอนตากร์ติกและอาร์กติกสร้างความก้าวหน้าให้กับประเทศไทยทัดเทียมนานาชาติ   สถาบันนานาชาติเหล่านี้ ได้แก่ เซิร์น(CERN) ในสวิตเซอร์แลนด์ เดซี (DESY) จีเอ็สไอ (GSI) และ(Julich)ในเยอรมัน สภาวิทยาศาสตร์แห่งชาติจีน ศูนย์เทคโนโลยีควอนตัมในสิงคโปร์ และสถานีตรวจวัดนิวทริโนไอซ์คิวบ์ในแอนตากร์ติกเป็นต้น

          การประชุมประจำปีครั้งที่ 1 นี้นอกเหนือจากคณะกรรมการและที่ปรึกษามูลนิธิฯจำนวน 13 คนแล้วยังมีทั้งผู้บริหารและนักวิจัยไทยเข้าร่วมประชุมทั้งออนไซต์และออนไลน์อีก 51 คนรวมทั้งสิ้น 64 คน วาระการประชุมมีทั้งสิ้น 13 วาระ ตัวอย่างที่สำคัญเชิงปฏิบัติได้แก่
(1) การสร้างนาฬิกาอะตอมที่แม่นยำสูงถึง10^-16 – 10^-18 ใน 1 วินาทีมีประโยชน์ต่อวงการดาวเทียมและอินเทอร์เน็ต ปกติเราต้องซื้อจากต่างประเทศแต่ครั้งนี้นักวิจัยไทยพัฒนาด้วยตนเอง
(2) ความก้าวหน้าของศูนย์โปรตอนสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ รพ.จุฬาในการบำบัดมะเร็งบริเวณที่วิธีอื่นใช้ไม่ได้ผล
(3) การศึกษาไวรัสสายพันธุ์ใหม่ที่ถูกค้นพบที่จังหวัดเชียงใหม่  เพื่อนำไปจับเพื่อกำจัดแบคทีเรียได้นาน นอกจากนี้ยังมีงานวิจัยที่ค้นหาความจริงของเอกภพได้แก่
(3.1) การค้นหามวลของอนุภาคนิวทริโน การค้นหาแหล่งกำเนิดอนุภาคนี้นอกระบบสุริยะและการหาพารามิเตอร์ในสมการพฤติกรรมของอนุภาคนี้
(3.2) การค้นหากุญแจไปสู่คำตอบว่าสสารมืดที่มีมากมายในเอกภพถึง 21% นั้นคืออะไรกันแน่เป็นต้น

สำหรับการพัฒนากำลังคนก็ได้มี
(1) การคัดเลือกเยาวชนไทยระดับมัธยมศึกษาและมหาวิทยาลัยไปร่วมค่ายฤดูร้อนที่เซิร์น เดซีและจีเอสไอ
(2) นักวิทยาศาสตร์ไทยไปร่วมการประชุมผู้ได้รับรางวัลโนเบล 2023 ณ เมืองลินเดาเยอรมนีและการประชุมสุดยอดนักวิทยาศาสตร์เยาวชนโลก 2024 ณ มหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ นอกจากนี้ยังมี
(3) การคัดเลือกนักศึกษาทุนพระราชทานไปศึกษาระดับโทและเอกในมหาวิทยาลัยของจีน ร้สเซีย ไอร์แลนด์ และสิงคโปร์อีกด้วย

 วันจันทร์ที่ 13 มีนาคม 2566 เวลา 9.00 น. สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเป็นประธานในการประชุมคณะกรรมการมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี โดยวาระการประชุม เป็นการติดตามและพิจารณาความก้าวหน้าของโครงการด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของมูลนิธิฯ ในปี2565 รวมถึงพิจารณาแผนการดำเนินงานในปี 2566 รวม 12 โครงการ ศาสตราจารย์ ดร. ไพรัช ธัชยพงษ์ กรรมการและเลขาธิการพร้อมด้วยคณะกรรมการและที่ปรึกษามูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ผู้บริหารและนักวิจัยจากสถาบันวิจัยและสถาบันอุดมศึกษา ได้ร่วมกันถวายรายงานผลการดำเนินงานตามแนวพระราชดำริสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ใน การพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และการพัฒนากำลังคนด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีด้วยการร่วมมือกับสถาบันวิจัยและสถาบันการศึกษาชั้นนำของโลกในสาธารณรัฐประชาชนจีน สวิตเซอร์แลนด์ เยอรมัน สหรัฐอเมริกา และสิงคโปร์ เป็นสำคัญ เพื่อพัฒนาขีดความสามารถ และศักยภาพของบุคลากร อันจะนำไปสู่การพัฒนาชุมชน ประเทศ และคุณภาพชีวิตของประชาชนโดยรวม

    ตัวอย่างของผลงาวิจัยและพัฒนาได้แก่

     (1) โครงการเกี่ยวกับการบำบัดมะเร็งด้วยโปรตอน ภายใต้ความร่วมมือกับสถาบัน GSI/FAIR (อ่าน “จี เอส ไอ แฟร์”) ที่เยอรมัน มีศูนย์โปรตอนสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ให้บริการรักษาผู้ป่วยโรคมะเร็งบริเวณของร่างกายที่ไม่สามารถรักษาด้วยวิธีอื่นประมาณ 250 รายในปี 2565 คาดว่าในปีต่อๆไปจะรองรับผู้ป่วยได้ปีละ 400-500 คน นอกจากนี้ยังนักศึกษาจากจุฬาฯ ได้ไปเข้าร่วมการทดลองชื่อ Carbon Ion FLASH Experiment เป็นการบำบัดมะเร็งแบบใหม่อีกด้วย

     (2) โครงการพัฒนาสร้างเครื่องเร่งอนุภาคแนวตรง เพื่ออาบผลไม้และผลิตผลการเกษตร โดยสถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน) ทั้งนี้เป็นการพัฒนาขึ้นเองในประทศไทยซึ่งเป็นผลพลอยได้จากการทำงานร่วมกับเซิร์นในสวิตเซอร์แลนด์ ได้ทดสอบการฉายรังสีเอ็กซ์บนผลไม้สด พบว่าเชื้อที่ก่อให้เกิดโรคลดลงอย่างมาก และยับยั้งการเติบโตของจุลินทรีย์ที่ทำให้อาหารเน่าเสีย ลดการพึ่งพาเทคโนโลยีจากต่างประเทศได้ในอนาคต และยังได้พัฒนากำลังคนที่มีความรู้ ความเชี่ยวชาญพิเศษเพื่อการนี้อีกด้วย

     (3) โครงการสร้างนาฬิกาอะตอมเชิงแสง โดยสถาบันมาตรวิทยาแห่งชาติ ซึ่งใช้ความรู้เรื่องควอนตัมร่วมกับศูนย์เทคโนโลยีควอนตัม (Centre for Quantum Technologies :CQT) มหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ นับเป็นครั้งแรกที่ประเทศไทยจะสามารถสร้างนาฬิกาอะตอมขึ้นเองได้ในประเทศนำไปแทนนาฬิกาเดิมซึ่งนำเข้าจากต่างประเทศ ในปี 2565 ประสบความสำเร็จในการกักขังไอออนเย็นของธาตุอิตเทอเบียม เมื่อโครงการวิจัยแล้วเสร็จ คาดว่าจะได้นาฬิกาอะตอมเชิงแสงที่มีความแม่นยำมากกว่านาฬิกาอะตอมซีเซียมในปัจจุบัน (มากกว่าถึง 1,000 เท่า) หรือนั่นคือประมาณ 300 ล้านปีจึงจะเคลื่อนไป 1 วินาที นำไปใช้ประโยชน์ของประเทศเช่นกรมอุทกศาสตร์ กองทัพเรือ การระบบระบุพิกัดด้วยระบบดาวเทียมนำทาง และระบบการกระจายเวลามาตรฐานไทย การใช้งานระบบการทำธุรกรรมออนไลน์และระบบการสื่อสารต่างๆ เป็นต้น

     (4) โครงการภาคีความร่วมมืออวกาศไทย (Thai Space Consortium หรือ TSC) เป็นการผนึกกำลังของ 13 หน่วยงานวิทยาศาสตร์และสถาบันอุดมศึกษา ในสังกัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม และหน่วยงานในสังกัดกระทรวงกลาโหม โดยมีสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) เป็นหน่วยประสานงาน พัฒนาดาวเทียมวิจัย TSC-Pathfinder ซึ่งเป็นดาวเทียมวงโคจรต่ำ เพื่อสำรวจทรัพยากรโลก ภายใต้ความร่วมมือกับสถาบันทัศนศาสตร์กลศาสตร์ขั้นสูงและฟิสิกส์แห่งฉางชุน สภาวิทยาศาสตร์แห่งชาติจีน มีการส่งวิศวกรไทย ไปเรียนรู้การออกแบบ พัฒนาและสร้างดาวเทียม ณ สาธารณรัฐประชาชนจีน นอกจากนี้ยังมีแผนการเริ่มส่งนักวิจัยไทยไปทวีปแอนตาร์กติกหลังยุค COVID-19 กับจีนในปลายปี 2566 การร่วมกับมหาวิทยาลัยวิสคอนซิน-เมดิสัน สหรัฐอเมริกาในการตรวจหาแหล่งกำเนิดอนุภาคนิวทริโนจากหลุมดำในใจกลางกาแลกซีโดยการร่วมทำงานที่ทวีปแอนตาร์ติกเช่นกัน การพัฒนากำลังคนและเครื่องมือแพทย์และสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับคนสูงอายุและคนพิการ การใช้เทคโนโลยีเพื่อการเกษตรร่วมกับสถาบันจูลิชของเยอรมันและประเทศเพื่อนบ้านของไทย

     ภาพรวมของการดำเนินงานทั้ง 12 โครงการ จนถึงปี 2565 มีพันธมิตรที่ร่วมดำเนินโครงการในประเทศไทยประมาณ 45 หน่วยงาน และในประเทศอื่นๆ อย่างน้อย 10 ประเทศ มากกว่า 30 โครงการ โดยมีผู้ได้รับการพัฒนา และ/หรือได้รับประโยชน์จากกิจกรรมของโครงการ รวมทั้งสิ้นกว่า 2,400 คน

     วันพุธที่ 16 มีนาคม 2565 เวลา 9.00 น. สมเด็จพระกนิษฐา ธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเป็นประธานในการประชุมคณะกรรมการมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ครั้งที่ 2/2565 โดยวาระการประชุมเป็น การติดตามและพิจารณาความก้าวหน้าการดำเนินงานในปีที่ผ่านมา และแผนการดำเนินงานในปี 2565 ของโครงการด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต จำนวน 5 โครงการ และโครงการเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการศึกษาของ กลุ่มเด็กด้อยโอกาส จำนวน 5 โครงการ มูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ได้ดำเนินงานตาม แนวพระราชดำริสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ในการส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อพัฒนาความรู้และศักยภาพของเด็ก เยาวชน ผู้ด้อยโอกาสในสังคม มุ่งเน้นกลุ่มเป้าหมาย 5 กลุ่มหลัก คือ นักเรียนโรงเรียนในชนบท เด็กพิการ เด็กป่วยในโรงพยาบาล ผู้ต้องขัง และเยาวชนในสถานพินิจฯ เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตและความเท่าเทียมในโอกาสทางการศึกษาและการอาชีพ นอกจากนี้ ยังได้ดำเนินกิจกรรมเกี่ยวกับการนำวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีไปประยุกต์ใช้เพื่อการพัฒนาขีดความสามารถและศักยภาพของบุคลากร อันจะนำไปสู่การพัฒนาชุมชน ประเทศ และคุณภาพชีวิตของประชาชนโดยรวมต่อไป
     ในการทำงานมีคณะกรรมการมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริฯ ซึ่งสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเป็นองค์ประธานกรรมการฯ และมีสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ทำหน้าที่ฝ่ายเลขานุการและประสานงานในภาพรวมของโครงการและกิจกรรมที่ดำเนินงานภายใต้มูลนิธิฯ
     ในปี 2564 ที่ผ่านมา มูลนิธิฯ ได้พัฒนาบุคลากรด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มากกว่า 400 คน ได้สนับสนุนการดำเนินงานศูนย์แก้ไขความพิการบนใบหน้าและกะโหลกศีรษะ ที่ให้บริการรักษาผู้ป่วยภาวะปากแหว่ง เพดานโหว่ และผู้ที่มีความพิการบนใบหน้าและกะโหลกศีรษะ ให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นกว่า 800 คน มีการดำเนินงานโครงการสมุนไพรรักษ์น้ำ (Herb for Healthy Water) ส่งเสริมให้คนในชุมชนตระหนักเห็นคุณค่าของแหล่งน้ำใช้อุปโภคบริโภค รวมกลุ่มกันรณรงค์ลดการใช้สารเคมีในชุมชน เกิดกิจกรรมการปลูกจิตสำนึก และมองเห็นคุณค่าด้านสิ่งแวดล้อมและระบบนิเวศแหล่งต้นน้ำของชุมชน โดยนำร่องที่ บ้านเทพภูเงิน อุดรธานี และชุมชนใกล้เคียง ร่วมกันทำเกษตรปลอดภัยหรือเกษตรอินทรีย์ บนพื้นที่ไม่น้อยกว่า 40-50 ไร่ ส่งผลให้ลดการบุกรุกป่าเพื่อเพิ่มพื้นที่ปลูกยางพารา สามารถช่วยสมาชิกสร้างรายได้จากการขายสมุนไพรขมิ้นชัน และสินค้าแปรรูปสมุนไพรท้องถิ่น เป็นต้น ในส่วนการดำเนินงานด้านเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการศึกษาและพัฒนาผู้ด้อยโอกาส มูลนิธิฯ ได้พัฒนาบุคลากรครู นักเรียน ผู้ต้องขัง เยาวชนในสถานพินิจฯ คนพิการ และบุคลากรที่เกี่ยวข้อง รวมจำนวนกว่า 11,000 คน มีเด็กป่วยได้รับการศึกษาในศูนย์การเรียนเพื่อเด็กป่วยฯ ในโรงพยาบาล ทำให้ไม่เสียโอกาสในการเรียน กว่า 30,000 คน มีความร่วมมือกับหน่วยงานเครือข่ายมากกว่า 160 แห่ง

     ตัวอย่างของโครงการที่ดำเนินงานในปี 2564 มี อาทิ

      • การสนับสนุนระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์และโทรคมนาคมเพื่อการสื่อสารสำหรับชุมชนชายขอบ ช่วยลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงเทคโนโลยี มีผู้ได้รับประโยชน์เป็นสถานศึกษา 21 แห่ง นักเรียนกว่า 3,000 คน ครูและเจ้าหน้าที่ 226 คน และคนในชุมชนกว่า 12,000 คน จาก 790 ครัวเรือน และได้ติดตั้งระบบบริการการพบแพทย์ทางไกล (Family Folder Collector) ให้กับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) สุขศาลาในโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน และโรงพยาบาลอื่นๆ จำนวน 6 แห่ง
      • การพัฒนาสมรรถนะด้านการใช้อีคอมเมิร์ซ ให้แก่นักเรียนในชนบท เยาวชนในสถานพินิจฯ และผู้ต้องขังในเรือนจำ/ทัณฑสถาน โดยจัดอบรมออนไลน์ในหลักสูตร “การสร้างธุรกิจในยุคเศรษฐกิจดิจิทัล” และหลักสูตร “อีคอมเมิร์ซ” มีผู้จบหลักสูตรดังกล่าวได้รับประกาศนียบัตร จำนวน 543 คน และได้ร่วมกับสถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ (สคช.) จัดทดสอบสมรรถนะด้านการใช้อีคอมเมิร์ซ ตามมาตรฐานคุณวุฒิวิชาชีพ มีผู้สอบผ่านการทดสอบสมรรถนะด้านการใช้อีคอมเมิร์ซ จำนวน 141 คน หรือคิดเป็น 74.60% จากผู้เข้าทดสอบทั้งหมด
      • การพัฒนาความสามารถของเยาวชนด้านการใช้สื่อในยุคเทคโนโลยีดิจิทัลและการจัดการการเงิน มูลนิธิฯ ร่วมกับ ธนาคาร HSBC ดำเนินกิจกรรมพัฒนานักเรียนจากโรงเรียน ตชด. และเยาวชนในสถานพินิจฯ ให้มีความรู้ความสามารถในการบริหารจัดการการเงิน การออมเงิน การใช้สื่อเทคโนโลยีในยุคเทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการเรียนรู้อย่างปลอดภัย สร้างสรรค์ รับผิดชอบต่อสังคม สามารถใช้สื่อเทคโนโลยีเพื่อสื่อสารสาธารณะ รวมถึงใช้ในการสร้างเสริมรายได้หรือประกอบอาชีพ มีเยาวชนได้รับการพัฒนาความสามารถในกลุ่มนี้ประมาณ 390 คน

  ห้องประชุมชั้น 1 ตึกหอสมุดส่วนพระองค์วังสระปทุม: วันอังคารที่ 1 มีนาคม 2565 เวลา 9.00 น. สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเป็นประธานในการประชุมคณะกรรมการมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี โดยวาระการประชุม เป็นการติดตามและพิจารณาความก้าวหน้าของโครงการด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของมูลนิธิฯ รวมถึงพิจารณาแผนการดำเนินงานในปี 2565 รวม 12 โครงการ มูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ได้ดำเนินงานตามแนวพระราชดำริสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ในการนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาประยุกต์ใช้ เพื่อพัฒนาประเทศและชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชน นอกจากนี้ ยังได้ดำเนินกิจกรรมเกี่ยวกับการพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และพัฒนากำลังคนด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีผ่านความร่วมมือกับต่างประเทศ รวมถึงการนำวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีไปประยุกต์ใช้เพื่อการพัฒนา โดยเน้นการพัฒนาขีดความสามารถ และพัฒนาศักยภาพของบุคลากร อันจะนำไปสู่การพัฒนาชุมชน ประเทศ และคุณภาพชีวิตของประชาชนโดยรวมต่อไป

   ในการทำงานมีคณะกรรมการมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริฯ ซึ่งสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเป็นประธานคณะกรรมการฯ ทำหน้าที่กำกับดูแลการดำเนินงานของโครงการให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์และแผนที่กำหนด และมีสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ทำหน้าที่ประสานงานในภาพรวมของโครงการและกิจกรรมที่ดำเนินงานภายใต้มูลนิธิฯ

   โครงการด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีฯ ที่ดำเนินการภายใต้มูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริฯ มีรูปแบบการดำเนินงาน 3 ด้าน ได้แก่ (1) ด้านการพัฒนากำลังคน (2) ด้านการวิจัย และ (3) วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเพื่อคุณภาพชีวิต โดยการประชุมครั้งนี้จะเน้นการดำเนินงานทางด้านการพัฒนากำลังคนและการวิจัยเป็นหลัก ซึ่งในปีที่ผ่านมา (2565) มูลนิธิฯ ได้สร้างความร่วมมือกับหน่วยงานทางวิทยาศาสตร์ สถาบันวิจัยชั้นนำของโลก เพื่อให้นักวิทยาศาสตร์ไทยได้มีโอกาสแลกเปลี่ยนเรียนรู้และร่วมปฏิบัติการวิจัย ตัวอย่างเช่น

    • โครงการความร่วมมือไอซ์คิวบ์ตามพระราชดำริฯ เป็นการสร้างความร่วมมือกับหน่วยงานนานาชาติ แบ่งเป็น 3 ส่วน ได้แก่ งานวิจัย Education & Outreach และงานวิศวกรรมศาสตร์ ความร่วมมือดังกล่าวมีประโยชน์ต่อประเทศไทยทางด้านการขยายองค์ความรู้เกี่ยวกับงานวิจัยฟิสิกส์อนุภาคพลังงานสูงจากอวกาศ การพัฒนากำลังคนในแง่ของการศึกษาเรียนรู้ที่บูรณาการร่วมกับงานวิจัยขั้นแนวหน้าในระดับสากล และความก้าวหน้าทางวิศวกรรมศาสตร์และเทคโนโลยีขั้นสูงแบบไร้ขีดจำกัด

     • โครงการความร่วมมือไทย – สิงคโปร์เรื่องนาฬิกาอะตอมเพื่อพัฒนากำลังคนและการวิจัยพัฒนาตามพระราชดำริฯ เป็นความร่วมมือด้านการวิจัยทางด้านเทคโนโลยีควอนตัม ระหว่างสถาบันมาตรวิทยาแห่งชาติ ประเทศไทย กับมหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ ซึ่งทั้งสองประเทศจะร่วมกันวิจัยและพัฒนานาฬิกาอะตอมเพื่อใช้เป็นนิยามของหน่วยวินาทีในอนาคตของประเทศไทย สิ่งที่ประเทศไทยได้รับ คือ การกำหนดนิยามของหน่วยวินาที งานวิจัยไทยเป็นที่ยอมรับในเวทีนานาชาติ สร้างบุคลากรที่มีคุณภาพและศักยภาพทัดเทียมนานาชาติ และนาฬิกาอะตอมเชิงแสงจะเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญให้กับประเทศไทย ในด้านสื่อสาร (5G network) ระบบธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์ (Financial Technology) ระบบโครงข่ายพิกัดหมุดหลักฐานแห่งชาติ เป็นต้น

   ส่วนด้านการพัฒนากำลังคนด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มูลนิธิฯ ได้ สนับสนุนให้นักเรียน นักศึกษา ครู และนักวิทยาศาสตร์ไทย ได้ไปเพิ่มพูนความรู้และประสบการณ์ ตลอดจนการศึกษาต่อในสถาบันวิจัย หรือสถาบันการศึกษาชั้นนำในต่างประเทศ เช่น โครงการความร่วมมือไทย GSI/FAIR ตามพระราชดำริฯ โครงการคัดเลือกนักศึกษาทุนพระราชทาน เพื่อไปศึกษาต่อระดับปริญญาโท และปริญญาเอก ณ สถาบันการศึกษาชั้นนำในต่างประเทศ เป็นต้น

   ภาพรวมของการดำเนินงานทั้ง 12 โครงการ จนถึงปี 2565 มีพันธมิตรที่ร่วมดำเนินโครงการในประเทศไทยประมาณ 40 หน่วยงาน และในประเทศอื่นๆ อย่างน้อย 8 ประเทศ มากกว่า 30 โครงการ โดยมีผู้ได้รับการพัฒนา และ/หรือได้รับประโยชน์จากกิจกรรมของโครงการ ทั้งสิ้นรวมแล้วกว่า 2,100 คน